Sut caiff eiddo gwyliau hunanddarpar ei drin mewn perthynas â Threth y Cyngor ac Ardrethi Busnes, a beth sydd arnoch chi angen ei wneud i sicrhau bod eich eiddo’n cael ei asesu’n gywir.
Ardrethi Busnes neu Dreth y Cyngor – beth sy’n berthnasol?
Yng Nghymru, mae pa un ai ydych chi’n Ardrethi Busnes (Trethi Annomestig) neu Treth y Cyngor (a phremiwm ail gartref o bosibl) yn dibynnu ar sut caiff yr eiddo ei ddefnyddio.
Asiantaeth y Swyddfa Brisio sy’n gwneud y penderfyniad yma, nid y Cyngor.
Pan fydd Ardrethi Busnes yn berthnasol i eiddo
I drin yr eiddo fel busnes (a thalu Ardrethi Busnes arno) mae’n rhaid i chi redeg eich eiddo fel llety gwyliau masnachol.
O fis Ebrill 2026 mae’n rhaid i chi fodloni’r gofynion canlynol:
- Mae’n rhaid i’r eiddo fod ar gael i’w osod yn fasnachol am o leiaf 252 diwrnod mewn cyfnod o 12 mis
- Mae’n rhaid ei osod am o leiaf 182 diwrnod
- Mae’n rhaid i chi fod â bwriad i barhau i’w osod yn fasnachol
Os nad ydych chi’n bodloni'r gofynion
Os nad yw’ch eiddo yn cyrraedd y trothwyon yma:
- Bydd yn cael ei drin fel eiddo domestig
- Byddwch yn gorfod talu Treth y Cyngor yn lle Ardrethi Busnes
- Dan rai amgylchiadau, efallai y bydd premiwm Treth y Cyngor yn berthnasol
Gall hyn gynyddu’r swm sy’n ddyledus yn sylweddol.
Symud o Dreth y Cyngor i Ardrethi Busnes
Os yw’ch eiddo wedi bod yn destun Treth y Cyngor ond bellach yn bodloni gofynion Ardrethi Busnes:
- Gwnewch gais i Asiantaeth y Swyddfa Brisio:
- Bydd Asiantaeth y Swyddfa Brisio yn asesu’ch eiddo
- Os yw’n gymwys, byddan nhw’n:
- symud yr eiddo i’r Rhestr Eiddo Annomestig
- aseinio gwerth trethiannol
- Bydd y Cyngor wedyn yn cyhoeddi bil Ardrethi Busnes
Mae’n rhaid i chi wneud cais – nid yw hyn yn digwydd yn awtomatig.
Gwiriadau parhaus
Efallai y bydd gofyn i chi gadarnhau eich gweithgareddau gosod bob blwyddyn. Os nad ydych chi’n bodloni’r gofynion, efallai bydd eich eiddo’n cael ei symud yn ôl i Dreth y Cyngor.
Targedau allweddol mae’n rhaid i chi eu cyrraedd
I barhau i dalu Ardrethi Busnes, mae’n rhaid i chi ddangos:
- bod eich eiddo ar gael am 252 diwrnod y flwyddyn
- eich bod wedi gosod yr eiddo am o leiaf 182 diwrnod
Mae’r ffigyrau hyn yn seiliedig ar:
- eich gwir archebion
- eich argaeledd ar gyfer gosod masnachol
Newidiadau diweddar a newidiadau i ddod (Cymru)
Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi, ac yn parhau i fireinio’r rheolau yma.
Newidiadau mis Ebrill 2026
Hyblygrwydd newydd:
- Rheol cyfartaledd:
- Gallwch gyrraedd y gofyniad o 182 diwrnod yn defnyddio cyfartaledd dros 2 neu 3 blynedd, yn hytrach nag un flwyddyn yn unig
- Defnydd elusennol:
- Gall hyd at 14 diwrnod y flwyddyn sydd wedi’i roi i elusen gofrestredig gyfrif tuag at eich cyfanswm
Mae’r newidiadau hyn yn helpu busnesau pan fydd cyfraddau llenwi yn anwadal.
Gwybodaeth bwysig
- Mae’n rhaid i chi gadw cofnodion cywir:
- Mae’n rhaid i chi roi gwybod i Asiantaeth y Swyddfa Brisio a'r Cyngor am unrhyw newid sylweddol
- Nid yw’r Cyngor yn gallu newid penderfyniad Asiantaeth y Swyddfa Brisio
Beth mae hyn yn ei olygu yn ymarferol
Os ydych chi’n bodloni’r gofynion:
- Byddwch yn talu Ardrethi Busnes
- Efallai y byddwch yn gymwys i gael Rhyddhad Ardrethi Busnes Bach
Os nad ydych chi:
- Byddwch yn talu Treth y Cyngor
- Efallai y byddwch yn gorfod talu premiwm (hyd at 300% mewn rhai ardaloedd)
Dolenni perthnasol