Rydym yn defnyddio cwcis i wneud y safle hwn yn symlach. Drwy bori trwy ein tudalennau rydych yn derbyn ein defnydd o gwcis. Mae rhagor o wybodaeth ar ein tudalen preifatrwydd a chwcis.
Gwaith cynnal hanfodol ar y wefan – Dydd Iau 9 Ionawr 2020

Byddwn yn gwneud gwaith cynnal hanfodol ar y wefan trwy'r prynhawn, a fydd yn effeithio rhywfaint ar systemau. Rydyn ni'n ymddiheuro ymlaen llaw am unrhyw anghyfleustra y gallai'r gwaith ei achosi a byddwn yn ceisio tarfu cyn lleied â phosib'.

Bywyd Gwyllt: Y Glyn


Summary (optional)
Dysgwch am ecosystem y coetir a’r amrywiaeth o fywyd gwyllt y gallwch eu gweld yn Y Glyn!
start content

Mae coetiroedd yn ecosystemau arbennig o gyfoethog ac yn gynefin i gannoedd o rywogaethau amrywiol, o wiwerod i ffwng.

Wyddech chi? Gellir rhannu coetiroedd yn 4 haen! Y brigdwf, yr isdyfiant, yr haen lysiau a’r haen sy’n gorchuddio’r ddaear. Mae pob haen yn cynnal ei grŵp ei hun o blanhigion ac anifeiliaid ac yn cael ei diffinio yn ôl faint o olau y mae’n ei dderbyn drwy’r brigdwf. I ddysgu mwy am fywyd gwyllt coetiroedd yn gyffredinol, edrychwch ar ein canllaw gwylio coetiroedd

Y brigdwf

Mae brigdwf Y Glyn wedi ei lunio o goed sycamorwydd yn bennaf, sy’n enwog am eu codau hadau tebyg i hofrennydd sy’n disgyn i’r ddaear yn yr hydref. Mae coed derw digoes a choed ynn hefyd wedi eu gwasgaru drwy’r safle. Tybed faint allwch chi eu darganfod gyda’n canllaw chwilio defnyddiol? Yn y brigdwf hyfryd hwn gallwch hefyd weld y wiwer lwyd, y titw cynffon hir, jac-y-do, yr ysguthan a’r bwncath. 

Yr isdyfiant

Yn yr haen hon mae llwyni a choed bychain sy’n tyfu mewn ychydig llai o olau fel coed celyn, coed ynn ifanc a choed cyll. Yn cuddio yn y llwyni fe allwch chi ddod o hyd i’r fwyalchen, y fronfraith, glas y dorlan, y ji-binc a’r dringwr bach. Mae coed sy’n pydru gyda boncyffion gwag yn cynnig lloches i sawl rhywogaeth o ystlumod, gan gynnwys yr ystlum lleiaf, yr ystlum hirglust a’r ystlum barfog.

Yr haen lysiau

Gellir gwahanu haen lysiau’r Glyn yn dri chategori penodol: llystyfiant coetir, llystyfiant gwair hirach a llystyfiant gwlyb ar lan yr afon. Mae’r llystyfiant coetir yn cynnwys rhywogaethau fel craf y geifr (garlleg gwyllt) a’r gorthyfail sy’n amlwg drwy’r Glyn. Mae’r llystyfiant gwair hirach yn cynnwys danadl, y mapgoll, yr efwr, a roced y berth. Ar hyd glannau’r afon mae’r farchrawnen fawr, yr helyglys a’r maswellt penwyn. Mae’r haen lysiau amrywiol yn creu cynefin bendigedig ar gyfer pob math o bryfed gan gynnwys gloÿnnod byw, gwenyn a chwilod.

Yr haen sy’n gorchuddio’r ddaear

Dydi’r haen hon ddim yn derbyn unrhyw olau mewn gwirionedd ac mae’n cynnwys ffyngau, mwsogl, trwch o ddail dan draed a mwd maethlon sy’n cuddio pryfed y mae’n well ganddynt amodau gwlypach, fel pryfed genwair a gwrachod lludw. Mae moch daear hefyd wedi’u gweld yn tyrchu ac yn chwilota drwy’r coetir hwn. Mae’r haen hon hefyd yn gartref i rywbeth rydym yn hoffi ei alw’n we goed eang.

Y We Goed Eang

Mae’r term hwn yn cyfeirio at y rhwydwaith cudd o ffyngau sy’n cysylltu gwreiddiau’r coed a gwreiddiau’r planhigion ac yn galluogi nitrogen, dŵr, carbon a maetholion eraill i symud o gwmpas. Dim ond mewn coetiroedd naturiol sydd heb eu niweidio rhyw lawer y mae’r rhwydwaith hon yn ffurfio. Mae coed yn defnyddio’r rhwydwaith hon i gyfathrebu gyda’i gilydd ac anfon arwyddion pryder ynglŷn â sychder, afiechyd neu ymosodiadau gan bryfed.  Mae hyn yn galluogi coed sydd mewn trafferth i dderbyn mwy o ddŵr neu faetholion er mwyn eu helpu i oroesi’r cyfnod o bryder. Neu, mae’n helpu coed eraill i baratoi ar gyfer yr un amodau os nad ydynt wedi eu heffeithio eto.

I gael rhagor o wybodaeth am yr holl fywyd gwyllt y gellir dod ar ei draws yn y Glyn, ewch i wefan Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru.

Y gwahanol dymhorau

Gall coetiroedd edrych yn wahanol iawn ar adegau gwahanol yn y flwyddyn. Felly os ydych chi’n chwilio am rywbeth na allwch ei weld ond ar adegau penodol o’r flwyddyn, darllenwch ein canllaw bywyd gwyllt tymhorol.

end content